หากมีใครนำวัตถุดิบสีดำรูปร่างแปลกตา มีเปลือกแข็งและส่วนปลายยื่นออกมาคล้ายเขาควายมาให้ หลายคนอาจสงสัยทันทีว่าสิ่งนี้คืออะไรและนำมารับประทานได้อย่างไร แท้จริงแล้วสิ่งที่เห็นคือ “กระจับ” หรือ “ลูกกระจับ” พืชน้ำที่อยู่คู่กับอาหารพื้นบ้านของหลายพื้นที่ในเอเชีย รวมถึงประเทศไทย
แม้รูปลักษณ์ภายนอกจะค่อนข้างแข็งและมีส่วนแหลมยื่นออกมาจนดูเหมือนหัวสัตว์ แต่ด้านในกลับมีเนื้อสีขาวที่สามารถนำมารับประทานได้ และมักถูกนำไปต้มกินเป็นของว่างหรือใช้เป็นส่วนประกอบของอาหารชนิดต่าง ๆ
กระจับคือพืชชนิดไหน?
กระจับเป็นพืชน้ำที่เติบโตได้ดีในบริเวณหนอง บึง และแหล่งน้ำนิ่ง เมื่อผลแก่จะมีเปลือกสีเข้มเกือบดำและค่อนข้างแข็ง ลักษณะเด่นคือมีส่วนยื่นออกมาด้านข้าง ซึ่งทำให้หลายคนเรียกติดปากว่าผลรูปเขาควาย
เมื่อแกะเปลือกออกจะพบเนื้อด้านในสีขาว เนื้อสัมผัสออกแนวมันและมีรสหวานอ่อน ๆ จึงสามารถนำมารับประทานหลังผ่านความร้อนอย่างเหมาะสมได้
วิธีเตรียมกระจับก่อนนำมารับประทาน
ก่อนนำกระจับมาปรุงอาหาร ควรทำความสะอาดเปลือกให้เรียบร้อย โดยเฉพาะบริเวณซอกและส่วนที่เป็นร่อง เพราะอาจมีดินหรือสิ่งสกปรกติดอยู่
1. ล้างให้สะอาด
นำลูกกระจับมาล้างด้วยน้ำสะอาดหลายครั้ง พร้อมใช้มือหรือแปรงขัดเบา ๆ ตามร่องต่าง ๆ เพื่อเอาเศษดินและสิ่งปนเปื้อนออก
2. นำไปต้มจนสุก
ใส่กระจับลงในหม้อ เติมน้ำให้ท่วมผลทั้งหมด จากนั้นต้มด้วยไฟปานกลางจนสุก โดยระยะเวลาอาจแตกต่างกันตามขนาดและความสดของผล หากต้องการเพิ่มรสชาติ สามารถเติมเกลือเล็กน้อยลงในน้ำต้มได้
เมื่อสุกแล้วควรตรวจดูว่าเนื้อด้านในนิ่มและสุกทั่วถึง ก่อนนำออกจากหม้อเพื่อพักให้คลายร้อน
3. แกะเปลือกเพื่อรับประทาน
หลังจากกระจับเย็นลงแล้ว สามารถใช้มีดหรืออุปกรณ์ที่เหมาะสมช่วยเปิดเปลือกบริเวณที่สะดวก จากนั้นค่อย ๆ แกะเปลือกแข็งออก จะพบเนื้อสีขาวด้านในซึ่งสามารถนำมารับประทานได้
กระจับนำไปทำเมนูอะไรได้บ้าง?
นอกจากการต้มแล้วแกะกินโดยตรง กระจับสุกยังสามารถนำไปประยุกต์กับอาหารได้หลายรูปแบบ ทั้งเมนูของว่าง ของหวาน และอาหารคาว
กระจับต้มสำหรับกินเล่น
วิธีที่เรียบง่ายที่สุดคือกินเนื้อกระจับหลังต้มสุก รสชาติออกมันและหวานอ่อน ๆ เหมาะสำหรับรับประทานเป็นของว่างระหว่างวัน
กระจับต้มน้ำตาล
นำเนื้อกระจับที่ผ่านการต้มแล้วไปเคี่ยวกับน้ำตาลและใบเตยเพื่อเพิ่มกลิ่นหอม หรือดัดแปลงเป็นของหวานแบบเย็น เติมน้ำแข็งก่อนเสิร์ฟก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง
นำไปปรุงอาหารคาว
เนื้อกระจับสามารถนำไปทดลองใช้กับเมนูอาหารคาวบางชนิดได้ เช่น แกงหรือซุป โดยช่วยเพิ่มเนื้อสัมผัสและความมันให้กับอาหาร คล้ายการใช้วัตถุดิบประเภทหัวหรือเมล็ดพืชบางชนิด
ข้อควรใส่ใจก่อนรับประทาน
แม้กระจับจะเป็นอาหารพื้นบ้านที่รับประทานกันมานาน แต่ควรเลือกวัตถุดิบจากแหล่งที่สะอาดและเชื่อถือได้ รวมถึงล้างทำความสะอาดและปรุงให้สุกก่อนรับประทาน โดยเฉพาะกระจับที่เก็บมาจากแหล่งน้ำธรรมชาติซึ่งไม่ทราบคุณภาพของน้ำ
ไม่ควรรับประทานกระจับดิบจากแหล่งที่ไม่มั่นใจเรื่องความสะอาด และควรเก็บผลที่ผ่านการปรุงแล้วในภาชนะสะอาด หากยังไม่ได้รับประทานทันทีควรเก็บรักษาอย่างเหมาะสม
จากผลไม้รูปร่างแปลก สู่ของกินพื้นบ้านที่หลายคนชื่นชอบ
กระจับอาจดูแตกต่างจากวัตถุดิบทั่วไปด้วยเปลือกสีดำและรูปร่างคล้ายเขาควาย แต่ภายในกลับมีเนื้อสีขาวที่สามารถนำมาทำอาหารได้หลากหลาย วิธีที่ได้รับความนิยมคือการนำไปต้มจนสุกแล้วแกะรับประทาน หรือจะนำไปสร้างสรรค์เป็นเมนูอื่น ๆ ก็ได้เช่นกัน
ดังนั้น หากครั้งหน้าได้รับกระจับมาเป็นของฝาก ก็ไม่จำเป็นต้องสงสัยอีกต่อไป เพียงทำความสะอาดและปรุงให้สุกอย่างเหมาะสม ก็สามารถสัมผัสรสชาติของวัตถุดิบพื้นบ้านชนิดนี้ได้อย่างง่าย ๆ
เว็บไซต์ที่รวมบทความข่าว สุขภาพ คลิปกีฬา และสาระอาหารหลากหลายไว้ให้ติดตาม!!