เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2569 ศูนย์สำรวจความคิดเห็นของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือ นิด้าโพล ได้เผยแพร่ผลสำรวจความคิดเห็นในหัวข้อเกี่ยวกับการเข้าถึงสิทธิของผู้มีรายได้น้อย ภายใต้ชื่อการสำรวจ “คนจนมีสิทธิไหมครับ” ซึ่งมุ่งศึกษามุมมองของประชาชนต่อโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ รวมถึงความรู้สึกหลังการประกาศผลการคัดกรองสิทธิในปี 2569
การสำรวจดำเนินการในช่วงวันที่ 21–23 กรกฎาคม 2569 โดยเก็บข้อมูลจากประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มีรายได้ไม่เกิน 10,000 บาทต่อเดือน รวมถึงผู้ที่ไม่มีรายได้ ครอบคลุมทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา และหลากหลายอาชีพทั่วประเทศ จำนวนตัวอย่างทั้งสิ้น 1,850 คน
กระบวนการสำรวจใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอนจากฐานข้อมูลตัวอย่างหลักของนิด้าโพล และเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ โดยกำหนดค่าความคลาดเคลื่อนไม่เกิน 0.05 ที่ระดับความเชื่อมั่น 97%
สัดส่วนผู้เคยได้รับสิทธิและไม่เคยได้รับสิทธิ
เมื่อสอบถามว่าผู้ตอบแบบสำรวจเคยได้รับสิทธิในโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐหรือไม่ ผลที่ได้พบว่า
- 53.78% ระบุว่า เคยได้รับสิทธิ
- 46.22% ระบุว่า ไม่เคยได้รับสิทธิ
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า กลุ่มตัวอย่างมีทั้งผู้ที่เคยเข้าร่วมโครงการและผู้ที่ยังไม่เคยได้รับสิทธิในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน
ผลการลงทะเบียนโครงการปี 2569
สำหรับการลงทะเบียนเพื่อขอรับสิทธิในปี 2569 ผลสำรวจแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่
- 51.73% ลงทะเบียนแล้ว แต่ไม่ผ่านการพิจารณาได้รับสิทธิ
- 24.65% ไม่ได้ลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการ
- 23.62% ลงทะเบียนและได้รับสิทธิเรียบร้อย
ข้อมูลดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่สมัครแต่ไม่ได้รับสิทธิมีจำนวนมากที่สุดในกลุ่มตัวอย่างของการสำรวจครั้งนี้
เหตุผลของผู้ที่ไม่ได้ลงทะเบียน
สำหรับผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมลงทะเบียน ซึ่งมีจำนวนตัวอย่าง 456 คน ได้มีการสอบถามถึงสาเหตุที่ไม่ได้ดำเนินการ พบว่าเหตุผลหลักประกอบด้วย
- 50.66% เชื่อว่าตนเองไม่มีคุณสมบัติเข้าร่วมโครงการ
- 22.37% ระบุว่าไม่ต้องการลงทะเบียน
- 14.25% ระบุว่าพลาดช่วงเวลาการเปิดรับสมัคร
- 12.72% ไม่ทราบขั้นตอนหรือวิธีการลงทะเบียน
จากผลสำรวจพบว่า ปัจจัยด้านความเข้าใจเกี่ยวกับคุณสมบัติและขั้นตอนการสมัครยังคงเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้บางคนไม่ได้เข้าร่วมโครงการ
ผู้สมัครแต่ไม่ได้สิทธิ รู้สึกอย่างไร?
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ความรู้สึกของผู้ที่ลงทะเบียนแต่ไม่ได้รับสิทธิ ซึ่งมีจำนวนตัวอย่าง 957 คน
- 43.26% ระบุว่า ไม่รู้สึกโกรธเลย
- 21.53% ระบุว่า รู้สึกโกรธมาก
- 20.69% ระบุว่า ค่อนข้างโกรธ
- 14.52% ระบุว่า ไม่ค่อยโกรธ
ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ไม่ได้แสดงความไม่พอใจอย่างรุนแรง แม้ว่าจะไม่ได้รับสิทธิจากโครงการก็ตาม ขณะที่อีกส่วนหนึ่งยังคงมีความรู้สึกผิดหวังในระดับที่แตกต่างกัน
หลังได้รับสิทธิ ส่งผลต่อมุมมองต่อรัฐบาลหรือไม่?
ในกลุ่มผู้ที่ได้รับสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จำนวน 437 คน มีการสอบถามเพิ่มเติมว่าการได้รับสิทธิมีผลต่อการตัดสินใจสนับสนุนรัฐบาลหรือไม่
- 36.84% ยังไม่แน่ใจว่าจะตัดสินใจอย่างไร
- 32.49% ระบุว่าการได้รับสิทธิมีส่วนทำให้สนับสนุนรัฐบาล
- 19.00% ระบุว่าสนับสนุนรัฐบาลอยู่แล้ว ไม่ว่าจะได้รับสิทธิหรือไม่
- 11.67% ระบุว่าไม่สนับสนุนรัฐบาล ไม่ว่าผลจะออกมาอย่างไร
สรุปผลสำรวจ
ผลสำรวจครั้งนี้สะท้อนให้เห็นภาพความคิดเห็นของประชาชนผู้มีรายได้น้อยต่อโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในหลายมิติ ทั้งการเข้าถึงสิทธิ เหตุผลที่ไม่ได้ลงทะเบียน ความรู้สึกของผู้ที่ไม่ได้รับสิทธิ และมุมมองของผู้ที่ได้รับสิทธิต่อการตัดสินใจทางการเมือง
แม้ว่าผลลัพธ์ของแต่ละคนจะแตกต่างกัน แต่ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจครั้งนี้ถือเป็นอีกมุมหนึ่งที่ช่วยสะท้อนความคิดเห็นของประชาชน และอาจเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาแนวทางหรือมาตรการด้านสวัสดิการในอนาคต